Đau cổ tay và ngón tay do dùng máy tính, điện thoại

Đau và tê bàn tay ngày càng phổ biến khi công việc gắn với bàn phím và điện thoại.

Phần lớn liên quan tới tư thế và thời lượng — nhưng có một dấu hiệu không nên bỏ qua.

Dấu hiệu đáng chú ý nhất: tê tay về đêm

Tê tay làm thức giấc, phải vẩy tay hoặc thả tay xuống mới đỡ — đây là biểu hiện khá gợi ý hội chứng ống cổ tay.

Các biểu hiện khác

• Tê, kiến bò ở ngón cái, trỏ, giữa.
• Tê tăng khi cầm lái xe, cầm điện thoại lâu, cầm sách.
• Cầm nắm yếu, hay đánh rơi đồ.
• Đau lan lên cẳng tay.
• Về sau có thể teo cơ gò cái.

Nên đi khám sớm — điều trị ở giai đoạn sớm đơn giản và hiệu quả hơn nhiều.

Các vấn đề thường gặp khác

Viêm gân vùng cổ tay

Đau ở phía ngón cái, đau tăng khi bế trẻ, vắt khăn, xách đồ.

Hay gặp ở người mới sinh con và người làm việc tay lặp lại.

Ngón tay lò xo

Ngón tay kẹt lại khi gập, rồi bật ra khi duỗi, đôi khi phải dùng tay kia gỡ ra.

Có thể sờ thấy cục nhỏ đau ở gốc ngón phía lòng bàn tay. Cần đi khám.

Đau khớp ngón tay

Ở người lớn tuổi, thường do thoái hoá. Cứng khớp buổi sáng, đau khi cầm nắm.

Nếu sưng nhiều khớp, cứng khớp buổi sáng kéo dài, đối xứng hai bên — cần đi khám để loại trừ bệnh khớp viêm.

Mỏi cơ do dùng quá mức

Đau mỏi lan toả sau nhiều giờ gõ phím, dùng chuột, cầm điện thoại.

Chỉnh tư thế làm việc

Bàn phím và chuột

• Khuỷu tay gập khoảng vuông góc, sát người.
• Cổ tay thẳng — không gập lên, không gập xuống.
• Không tì cạnh bàn cứng vào cổ tay.
• Dùng kê cổ tay mềm nếu cần.
• Chuột đặt gần sát bàn phím — không phải với tay ra xa.
• Chuột vừa tay, không quá nhỏ.
• Gõ nhẹ, không đập mạnh phím.

Ghế và bàn

• Chiều cao bàn phù hợp với tầm khuỷu tay.
• Ghế có tựa tay nếu được.
• Hai chân chạm đất.
• Vai thả lỏng, không nhô lên.

Điện thoại

• Không cầm điện thoại một tư thế quá lâu.
• Đổi tay.
• Không nhắn tin liên tục bằng một ngón cái nhiều giờ.
• Đặt điện thoại lên giá khi xem lâu.

Nghỉ giải lao

Đây là biện pháp quan trọng nhất.

• Nghỉ ngắn khoảng mỗi giờ một lần.
• Thả lỏng tay, xoay cổ tay.
• Duỗi thẳng các ngón tay, xoè ra rồi nắm lại.
• Lắc nhẹ hai bàn tay.
• Đứng dậy đi lại.

Các bài tập đơn giản

Làm nhẹ nhàng, dừng nếu đau nhói:

• Duỗi thẳng cánh tay ra trước, lòng bàn tay hướng lên, dùng tay kia kéo nhẹ các ngón xuống — giữ vài nhịp thở.
• Đổi chiều: lòng bàn tay hướng xuống, kéo nhẹ mu bàn tay về phía người.
• Xoay cổ tay theo vòng tròn chậm, cả hai chiều.
• Nắm chặt rồi xoè các ngón hết cỡ, lặp lại nhiều lần.
• Chạm đầu ngón cái lần lượt vào từng đầu ngón còn lại.
• Bóp bóng mềm nhẹ nhàng.

Khi đang đau

• Giảm hoạt động gây đau.
• Chườm lạnh nếu sưng, chườm ấm nếu cứng mỏi.
• Nẹp cổ tay ban đêm có thể giúp với hội chứng ống cổ tay — hỏi bác sĩ về loại phù hợp.
• Hỏi dược sĩ về thuốc giảm đau.
• Không cố làm tiếp khi đau tăng.

Khi nào cần đi khám

Nên đi khám nếu

• Tê tay về đêm làm thức giấc.
• Tê kéo dài hoặc tê liên tục.
• Yếu tay, hay đánh rơi đồ.
• Đau kéo dài nhiều tuần dù đã nghỉ và chỉnh tư thế.
• Ngón tay kẹt khi gập duỗi.
• Sưng khớp ngón tay.
• Cứng khớp buổi sáng kéo dài.
• Nhiều khớp đau đối xứng hai bên.
• Thấy teo cơ vùng gò ngón cái.

Đi khám ngay nếu

• Đau sau chấn thương, nghi gãy.
• Khớp sưng nóng đỏ kèm sốt.
• Mất cảm giác rõ rệt.
• Bàn tay tím lạnh.

Nhóm cần chú ý hơn

• Phụ nữ mang thai và sau sinh — hay bị tê tay và viêm gân cổ tay.
• Người đái tháo đường.
• Người bệnh tuyến giáp.
• Người làm việc tay lặp lại nhiều giờ — thợ may, đầu bếp, thu ngân, nhân viên nhập liệu.
• Người dùng dụng cụ rung.

Điều đáng nhớ

Ba ý:

1. Tê tay về đêm phải vẩy tay mới đỡ là dấu hiệu nên đi khám sớm.
2. Giữ cổ tay thẳng khi gõ phím và để chuột gần sát bàn phím.
3. Nghỉ ngắn mỗi giờ một lần — hiệu quả hơn mọi loại dụng cụ hỗ trợ.

Câu hỏi thường gặp