Tủ thuốc gia đình: nên có gì và không nên có gì

Một tủ thuốc gia đình được chuẩn bị tốt giúp xử lý được phần lớn các tình huống nhỏ và câu giờ trong tình huống lớn.

Nhưng nhiều tủ thuốc lại chứa đầy những thứ không nên có.

Nên có gì

Dụng cụ sơ cứu

• Gạc vô trùng nhiều cỡ.
• Băng cuộn, băng thun.
• Băng cá nhân nhiều cỡ.
• Băng keo y tế.
• Găng tay dùng một lần.
• Kéo, nhíp.
• Nhiệt kế.
• Túi chườm lạnh, chườm ấm.
• Khẩu trang.

Dung dịch

• Nước muối sinh lý — rửa mắt, rửa mũi, rửa vết thương.
• Dung dịch sát khuẩn vết thương.
• Gói bù nước điện giải.

Thuốc cơ bản

• Thuốc hạ sốt giảm đau thông thường — loại phù hợp cho người lớn và loại riêng cho trẻ em.
• Thuốc dị ứng — hỏi dược sĩ về loại phù hợp.
• Các thuốc điều trị bệnh mạn tính đang dùng — đủ dự trữ.

Giấy tờ và thông tin

• Danh sách số điện thoại cấp cứu, bác sĩ quen, người thân.
• Ghi chú về dị ứng thuốc của từng thành viên.
• Danh sách thuốc mạn tính đang dùng.
• Nhóm máu nếu biết.

Dán danh sách này ở nơi dễ thấy — không chỉ cất trong tủ.

Không nên có gì

Kháng sinh để dành

Đây là thứ phổ biến nhất và có hại nhất trong tủ thuốc người Việt.

Vấn đề:

• Kháng sinh phải được bác sĩ kê cho từng trường hợp.
• Phần lớn bệnh vặt do virus — kháng sinh không có tác dụng.
• Uống không đủ liệu trình làm vi khuẩn kháng thuốc.
• Kháng sinh thừa từ đợt trước thường không đủ một liệu trình.
• Có thể che mờ triệu chứng, làm chẩn đoán khó hơn.

Thuốc còn thừa từ đơn cũ

Đơn thuốc được kê cho một tình trạng cụ thể, ở một thời điểm cụ thể. Dùng lại cho lần sau là không an toàn.

Thuốc của người khác

Kể cả người nhà. Liều lượng và chỉ định khác nhau.

Thuốc không rõ nguồn gốc

Các loại thuốc gia truyền, thuốc quảng cáo trên mạng, thuốc không nhãn mác — nhiều loại chứa thành phần không được ghi.

Thuốc đã hết hạn hoặc đổi màu

Thuốc mất vỏ, mất nhãn

Không nhớ được là thuốc gì thì không nên giữ.

Cất ở đâu

• Nơi khô ráo, thoáng mát.
• Tránh ánh nắng trực tiếp.
• Tránh nhà tắm và bếp — độ ẩm và nhiệt độ cao làm thuốc hỏng nhanh.
• Xa tầm tay trẻ em — trên cao, có khoá nếu được.
• Một số thuốc cần để tủ lạnh — đọc kỹ hướng dẫn.
• Giữ nguyên vỏ hộp và tờ hướng dẫn.
• Không trộn nhiều loại vào một hộp.

Kiểm tra định kỳ

Vài tháng một lần:

• Loại bỏ thuốc hết hạn.
• Loại bỏ thuốc đổi màu, đổi mùi, vón cục, chảy nước.
• Loại bỏ thuốc mất nhãn.
• Bổ sung những thứ đã dùng hết.
• Kiểm tra hạn của gói bù nước, băng gạc.
• Cập nhật danh sách số điện thoại.
• Kiểm tra nhiệt kế còn hoạt động.

Xử lý thuốc hết hạn

• Không dùng.
• Không đổ xuống bồn cầu, bồn rửa.
• Tốt nhất mang tới nhà thuốc để được thu gom.
• Nếu bỏ rác — tháo khỏi vỏ, trộn với thứ khác, bọc kín để trẻ em không nhặt được.
• Xé bỏ nhãn có thông tin cá nhân.

Với gia đình có trẻ nhỏ

• Tủ thuốc phải có khoá hoặc để rất cao.
• Không để thuốc trên bàn, trên tủ đầu giường.
• Không nói với trẻ thuốc là kẹo.
• Đóng nắp chặt sau mỗi lần dùng.
• Dùng dụng cụ đong đi kèm thuốc — không dùng thìa ăn cơm.
• Có thuốc và dụng cụ riêng cho trẻ — không bẻ thuốc người lớn cho trẻ uống.
• Cẩn thận với túi xách của khách tới chơi.

Với gia đình có người cao tuổi

• Hộp chia thuốc theo ngày trong tuần.
• Bảng ghi giờ uống dán ở nơi dễ thấy.
• Chữ to, dễ đọc.
• Người nhà kiểm tra định kỳ.
• Đặt nhắc nhở khi sắp hết thuốc.
• Giữ danh sách đầy đủ các thuốc đang dùng.

Túi sơ cứu mang theo

Nên có một túi nhỏ trong xe hoặc mang khi đi xa:

• Băng cá nhân, gạc.
• Nước muối sinh lý gói nhỏ.
• Dung dịch sát khuẩn.
• Gói bù nước.
• Thuốc hạ sốt.
• Thuốc mạn tính đang dùng.
• Thuốc cấp cứu nếu có tiền sử dị ứng nặng.
• Số điện thoại khẩn.

Những việc cả nhà nên biết

• Tủ thuốc để ở đâu.
• Số cấp cứu.
• Ai trong nhà dị ứng thuốc gì.
• Ai đang dùng thuốc gì.
• Cơ sở y tế gần nhất.
• Cách sơ cứu cơ bản.

Điều đáng nhớ

Ba ý:

1. Đừng để dành kháng sinh — đây là thói quen phổ biến và góp phần làm vi khuẩn kháng thuốc.
2. Tủ thuốc phải để xa tầm tay trẻ em, nơi khô ráo, không để trong nhà tắm.
3. Dán danh sách số cấp cứu và thông tin dị ứng ở nơi dễ thấy — không chỉ cất trong tủ.

Câu hỏi thường gặp