Hôi miệng: tìm nguyên nhân thay vì che mùi

Hôi miệng ảnh hưởng nhiều tới giao tiếp và sự tự tin — nhưng thường bị xử lý bằng cách che mùi thay vì tìm nguyên nhân.

Phần lớn nguyên nhân nằm trong miệng

Nhiều người nghĩ hôi miệng là do "nóng dạ dày". Thực tế đa số các trường hợp bắt nguồn ngay trong khoang miệng.

Mảng bám trên lưỡi

Đây là nguyên nhân hay bị bỏ qua nhất.

Lưng lưỡi, đặc biệt phần phía trong, có nhiều khe nhỏ giữ lại mảnh vụn thức ăn và vi khuẩn — nơi tạo ra phần lớn các hợp chất gây mùi.

Bệnh lợi và quanh răng

Lợi viêm, chảy máu, có túi quanh răng — đây là nguồn mùi rất thường gặp.

Răng sâu, chân răng còn sót

Các hốc giữ thức ăn.

Cao răng

Bề mặt thô ráp giữ vi khuẩn.

Thức ăn giắt kẽ răng

Bàn chải không làm sạch được kẽ.

Hàm giả, khí cụ chỉnh nha không được vệ sinh kỹ

Khô miệng — yếu tố quan trọng

Nước bọt là cơ chế làm sạch tự nhiên của miệng.

Khi miệng khô, vi khuẩn phát triển mạnh hơn và mùi tăng lên.

Các nguyên nhân gây khô miệng

• Uống không đủ nước.
• Thở bằng miệng — do nghẹt mũi, do ngáy.
• Nhiều loại thuốc.
• Ngủ dậy buổi sáng — tiết nước bọt giảm về đêm, đây là hiện tượng bình thường.
• Nhịn ăn lâu.
• Rượu, cà phê, thuốc lá.
• Một số bệnh lý.

Các nguyên nhân ngoài miệng

• Viêm xoang, dịch mũi chảy xuống họng.
• Viêm amidan, sỏi amidan — các hạt nhỏ màu trắng vàng có mùi rất nặng.
• Trào ngược dạ dày.
• Một số bệnh lý toàn thân — đái tháo đường, bệnh gan, bệnh thận.
• Thuốc lá.
• Một số thức ăn — tỏi, hành, một số gia vị; mùi này đi qua máu và phổi nên đánh răng không hết ngay.

Cách xử lý — theo thứ tự ưu tiên

1. Vệ sinh lưỡi

Đây là việc cho kết quả rõ nhất mà ít người làm.

• Chải hoặc cạo lưỡi nhẹ nhàng hằng ngày.
• Từ trong ra ngoài.
• Không cạo quá mạnh gây tổn thương.
• Dùng dụng cụ cạo lưỡi hoặc mặt sau bàn chải.

2. Làm sạch kẽ răng

• Dùng chỉ nha khoa hằng ngày.
• Hoặc bàn chải kẽ nếu kẽ rộng.
• Đây là nơi bàn chải không với tới được.

3. Đánh răng đúng cách

• Ít nhất hai lần mỗi ngày, đủ thời gian.
• Chải đủ các mặt răng, cả mặt trong.
• Thay bàn chải định kỳ.

4. Giữ miệng không khô

• Uống đủ nước trong ngày.
• Nhai kẹo cao su không đường — kích thích tiết nước bọt.
• Điều trị nghẹt mũi nếu phải thở bằng miệng.
• Hạn chế rượu, cà phê, thuốc lá.
• Không nhịn ăn quá lâu.

5. Khám nha khoa

• Lấy cao răng định kỳ.
• Điều trị viêm lợi, răng sâu.
• Kiểm tra hàm giả, khí cụ.
• Xử lý chân răng còn sót.

Về nước súc miệng

• Chỉ che mùi tạm thời, không xử lý nguyên nhân.
• Loại chứa cồn dùng nhiều làm khô miệng — có thể khiến tình trạng nặng hơn về lâu dài.
• Không thay thế được đánh răng và chỉ nha khoa.
• Hỏi nha sĩ về loại phù hợp nếu muốn dùng lâu dài.

Cách tự kiểm tra

Khó tự ngửi mùi hơi thở của mình. Vài cách:

• Liếm lên cổ tay, để khô vài giây rồi ngửi.
• Cạo nhẹ lưng lưỡi bằng thìa sạch rồi ngửi.
• Hỏi thẳng một người thân đáng tin.

Khi nào cần đi khám

Đi nha khoa nếu

• Hôi miệng kéo dài dù đã vệ sinh kỹ.
• Lợi chảy máu, sưng đau.
• Răng lung lay.
• Có răng sâu, chân răng còn sót.
• Lâu ngày chưa lấy cao răng.

Đi khám bác sĩ nếu

• Đã xử lý răng miệng mà vẫn hôi.
• Kèm nghẹt mũi, dịch chảy xuống họng kéo dài.
• Kèm ợ chua, rát ngực.
• Khô miệng nặng kéo dài.
• Kèm sụt cân, mệt mỏi, khát nhiều, tiểu nhiều.
• Có vết loét miệng không lành.
• Nghi có sỏi amidan tái đi tái lại.

Một lưu ý về người nghĩ mình hôi miệng mà thực ra không

Một số người rất lo lắng về hơi thở của mình dù người xung quanh không nhận thấy gì.

Nếu đã khám răng miệng và khám tổng quát đều bình thường mà vẫn lo lắng nhiều tới mức ảnh hưởng cuộc sống — nên trao đổi với bác sĩ, vì đây cũng là tình trạng cần được hỗ trợ.

Điều đáng nhớ

Ba ý:

1. Vệ sinh lưỡi hằng ngày — đây là việc cho kết quả rõ nhất mà ít người làm.
2. Uống đủ nước và giữ miệng không khô, vì nước bọt là cơ chế làm sạch tự nhiên.
3. Nước súc miệng chỉ che mùi — nguyên nhân thường nằm ở lưỡi, kẽ răng và bệnh lợi.

Câu hỏi thường gặp